Planowanie zakupów jako punkt wyjścia
Jedną z najskuteczniejszych metod ograniczenia odpadów w kuchni jest dokładne planowanie zakupów przed wyjściem do sklepu. Lista zakupów oparta na zaplanowanym jadłospisie na kilka dni pozwala uniknąć kupowania produktów, które potem nie zostaną spożyte na czas.
W Polsce popularne stało się podejście zwane „gotowaniem z lodówki" – oznacza ono przygotowywanie posiłków z tego, co już mamy w domu, zamiast sięgania po nowe składniki. To praktyczne rozwiązanie szczególnie na koniec tygodnia, gdy w lodówce zbierają się różne resztki.
Przed zakupami sprawdź, co już masz w lodówce i spiżarni. Produkty kupione wcześniej zużyj w pierwszej kolejności, stosując zasadę FIFO (pierwsze weszło – pierwsze wychodzi).
Właściwe przechowywanie żywności
Duża część odpadów spożywczych wynika z niewłaściwego przechowywania produktów. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że temperatura i wilgotność w różnych strefach lodówki są różne, a to ma bezpośredni wpływ na trwałość żywności.
Warzywa i owoce
Większość warzyw najlepiej przechowywać w szufladzie lodówki, oddzielając owoce od warzyw, ponieważ owoce wydzielają etylen, który przyspiesza dojrzewanie i psucie się warzyw. Wyjątkiem są ziemniaki, cebula i czosnek – te należy trzymać w chłodnym, ciemnym miejscu poza lodówką.
Chleb i pieczywo
Chleb przechowywany w lodówce szybciej czerstwieje. Lepiej trzymać go w lnianej torbie lub chlebaku w temperaturze pokojowej. Nadmiar pieczywa warto pokroić i zamrozić – po rozmrożeniu zachowuje dobry smak i teksturę.
Zioła świeże
Świeże zioła można przechowywać jak kwiaty – w szklance z wodą w temperaturze pokojowej lub w lodówce, przykryte luźno folią. Inną metodą jest zamrażanie ziół z oliwą w pojemnikach do lodu.
Zagospodarowanie resztek
Resztki jedzenia są nieodłączną częścią gotowania. Kluczowe jest podejście do nich jako do surowca, a nie odpadów. Obierki z warzyw można gotować z wodą, tworząc smaczny bulion warzywny. Czerstwy chleb sprawdzi się jako grzanki, bułka tarta lub składnik zup.
- Obierki marchewki, pietruszki i selera – do bulionu
- Skórki cytrusów – do herbaty, aromatyzowania cukru lub octu
- Łupiny orzechów – do kompostu lub jako ściółka dla roślin
- Fusty z kawy – jako nawóz do kwasolubnych roślin lub odstraszacz ślimaków
- Czerstwy chleb – grzanki, panzanella, tarta bułka
Zakupy bez opakowań
W wielu polskich miastach funkcjonują sklepy bezopakowaniowe, gdzie produkty sypkie takie jak kasza, ryż, mąka, orzechy i suszone owoce można kupić na wagę we własnych pojemnikach. Tego typu sklepy działają m.in. w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu i Trójmieście.
Alternatywą dla plastikowych toreb foliowych w sklepach są siatki bawełniane i woreczki materiałowe na warzywa i owoce. Jednorazowe reklamówki w Polsce są objęte opłatą recyklingową zgodnie z przepisami krajowymi wdrażającymi unijne dyrektywy.
Zamiast kupować wodę w plastikowych butelkach, warto rozważyć zainstalowanie filtra do kranowej wody pitnej. Jakość wody wodociągowej w Polsce jest regularnie kontrolowana przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
Segregacja odpadów kuchennych
Odpady organiczne z kuchni w Polsce powinny trafiać do brązowego pojemnika oznaczonego symbolem BIO. Należą do nich: resztki owoców i warzyw, fusy z kawy i herbaty, skorupki jaj, resztki pieczywa oraz skórki owoców. Nie należy do nich wrzucać mięsa, nabiału i gotowanych dań.
W gminach, które posiadają kompostowniki przydomowe lub balkonowe, mieszkańcy mogą być zwolnieni z opłaty za wywóz odpadów bio. Szczegółowe zasady określają lokalne uchwały rad gmin.